Start INSPIRACJE Pantomima
Email Drukuj PDF


Decentryzm, sztuka pantomimy?

Książka „Odwaga tworzenia” /“Courage to Create”/ amerykańskiego psychologa Rollo May, poddała mi nowy wgląd na twórczość artysty, naukowca, inżyniera ...  Refleksje May’a o jego badaniach nad procesem tworzenia poruszają najbardziej interesujące aspektów twórczości w tak różnych dziedzinach jak nauki ścisłe i sztuka.  Przeczytałem tę książkę około 10-ciu lat temu, zanim moje zainteresowania skierowały się ku sztuce.  Wówczas osądziłem tę książkę jako interesującą, ale ostatecznie zbyt abstrakcyjną i zbyt odległą mojej pracy w dziedzinie informatyki i modelowania ludzkiej inteligencji.  Po kilkuletnich zmaganiach nad pytaniami o filozoficznych podstawach Decentryzmu, przeczytałem tę książkę jeszcze raz, i byłem zaskoczony nowymi spostrzeżeniami których nie zauważyłem poprzednio.


Oczywiście książka eksponuje wyraźnie fakt, że odkrywamy nowe poglądy tylko po odpowiednich zmaganiach z danymi problemami, czy pytaniami. Proces twórczy nigdy nie jest pasywny, taki gdzie czekamy aż coś nam się przydarzy.  Czy to w matematyce, fizyce, sztuce, poezji, inżynierii, nowe spojrzenia są zdobywane tylko po pewnym wysiłku twórczej osoby nad pytaniami i problemami z danej dziedziny. Autor jednoczy role świadomości i podświadomości w procesie twórczym i prezentuje hipotezę estetyki piękna jako krytyczny element twórczości.


Cytując z rozdziału „Pasja dla Formy” – „... Mim Macel Marceau stoi na scenie impersonując człowieka na spacerze z psem.  Ramię Marceau jest wyciągnięte jakby trzymało smyczę psa. Gdy ramię jego szarpie się, cała widownia „widzi” psa ciągnącego smyczę aby powąchać coś w krzakach. Istotnie, pies i smycz są najbardziej „realnymi” częściami sceny mimo tego że na scenia nie ma ani psa ani smyczy.  Tylko część rzeczywistości jest zaprezentowana – Marcel Marceau i jego ramię.  Reszta jest w całości dostarczana przez wyobraźnię widzów.  Czy pantomima jest z natury decenstrystyczna?  Czy Snerg widział centryzm tylko w malarstwie i nie zauważył pantomimy jako formy sztuki bez „rzeczywistego” podmiotu. Może bardziej istotne, co to znaczy dla decentrysty zgłębiać granice twórczości.

dr Wojciech Chrosny

* * * * *

 

Dodaj komentarz


Kod antysapmowy
Odśwież